Take-aways Hemingway Forum Industry 4.0

RvC’s: de BV Nederland vertrouwt op jullie

opening forum industry 4.0

Op 23 maart jl. de dag van het Forum Industry 4.0 opende het FD met: “Angst groeit dat de chemietak van AkzoNobel na verkoop opgeknipt wordt.”  Verdwijnt in Nederland een gangmaker en parel van de maakindustrie voor innovatie en verduurzaming van de chemie ?” Als het aan de deelnemers van de Forum Series Governance of Innovation – Industry 4.0 ligt zeker niet.

Zij gingen met experts, voorlopers en opinieleiders uit de Nederlandse maakindustrie,  als Emmo Meijer (Boegbeeld topsector Chemie), Paul de Krom (TNO), Michel Mulders (PwC), Marco Waas (AkzoNobel Specialty Chemicals) en Rob Karsmakers (Philips Drachten), in dialoog over innovatie dilemma’s en de rol van de intern toezichthouder, de Raad van Commissarissen. De sprekers discussieerden met het publiek, dat voornamelijk uit toezichthouders/commissarissen en bestuurders uit de maakindustrie bestond.

Gremia zoals de RvC en de RvT spelen een essentiële rol bij het vergroten van het innovatievermogen van de onderneming waarop zij toezicht houden.  Niet alleen bij going concern, maar vooral ook bij transformatie en een eventuele verkoop van de Core van de onderneming is hun invloed op en verantwoordelijkheid voor de lange termijn strategische waardecreatie van de onderneming van niet te onderschatten belang. Dat de impact van deze rol zich niet alleen beperkt tot het micro niveau van de organisatie, maar ook op macro niveau, de BV Nederland en Europa, merkbaar is behoeft geen toelichting.

 “Duitsland is de bron van  Industrie Vier Punkt Null”

Michel Mulders, PwC

Michel Mulders, PWC

Met deze zin startte Michel Mulders zijn bijdrage over de fundamenten van de digitalisering van de maakindustrie. Zijn kernboodschappen: Het fundament van succesvol ‘digitaliseren in de maakindustrie’ begint bij het vaststellen van je ‘digitale ambitie’. En, innoveren is veel, heel veel meer dan technologie alleen. Zoals te verwachten speelt de RvC bij beiden een cruciale rol. Helaas is het kennisniveau van de top niet altijd toereikend en het toetsingskader te vaak eenzijdig gericht op technologie bij de beoordeling van innovatievermogen.

Wil een RvC succesvol zijn in het (bege)leiden van het bestuur dan zal ze over gedegen relevante kennis moeten beschikken van het veld. En, even zo belangrijk, vooral ook consequent een multidisciplinair toetsingskader hanteren in dialoog met het bestuur. Kortom, de RvC moet grondig zijn, maar wel wendbaar ! En daarbij staat de bewaking van de "normaal" centraal: weet je positie, weet je richting en weet je snelheid:

Gaat het buiten het lood, stuur bij;

Gaat het te langzaam, versnel; 

Gaat het te snel, rem af en breng rust.

PPS-en: de manier om Nederland mondiaal leidend te houden in de maakindustrie

Paul de Krom, TNO

paul de krom tno

Hoe gaan we de wet van Moore, oftewel de uiterst snelle adoptie van technologie, te lijf? TNO topman Paul de Krom weet er wel raad mee: samenwerken, samenwerken en nog eens samenwerken. Nederland is op mondiale schaal koploper in behoorlijk wat technologieën. Een unieke kerncompetentie van de bv Nederland, namelijk economisch en technologisch polderen door Publiek Private Samenwerkingsverbanden (PPS-en) is het geheim achter dit succes. We kennen ze in vele vormen en maten, veelal in regionale clusters van expertise en 3-partite samengesteld: bedrijven, kennisinstellingen en overheid. Maar er zitten ook gevaren in al dat polderen om het technologische innovatievermogen van de BV Nederland te vergroten. Fragmentatie en versnippering van kennis, resulterend in een hoge mate van complexiteit en soms ineffectiviteit van samenwerkingsrelaties.

Kortom, tijd voor een goede dialoog met opinieleiders en toezichthouders over een strategisch innovatie dilemma. “De RvC en de innovatie waardeketen: Moet een RvC focussen op het masteren van de complexiteit van de samenwerkingsverbanden of juist op het behouden van focus op de business?”  Afijn, in de oplossingsrichting van de discussieleiders, Paul de Krom en Emmo Meijer, komen de standpunten toch weer bij elkaar:

  • Complexiteit masteren doe je het beste door in samenwerking je strategische positie en je belangen zeer helder te hebben en te bewaken.
  • Focus op de business houden, doe je het beste door de veranderende context niet uit het oog te verliezen.

De rol van de RvC hierbij is het beste verwoord in de volgende expert adviezen:

  • Timing is everything : RvC’s staan zelden op de rem!
  • Kennis is autoriteit: dit geldt ook voor een RvC
  • Geef organisaties de ruimte voor innovatie: RvC’s kunnen hier randvoorwaarden voor creëren
  • Let op proces en wijze van organiseren: RvC’s kennis van technologie belangrijk, maar RvC competenties, vaardigheden en ervaring kan juist zeer goed worden ingezet op nieuwe manieren van organiseren.

De innovatie paradox anno 2018: wat moet leidend zijn het moreel/maatschappelijk kompas of het economisch kompas ?

Rob Karsmakers, Philips

 rob karsmakers philips

Sinds enige jaren is het ‘Reshoren’ oftewel het maakgedeelte van het productieproces terughalen uit Azië een belangrijke beweging in de maakindustrie. Rob Karsmakers, Philips Drachten, is er vrij duidelijk over: “Do not outshore what was invented here !”. Maar dan moet je wel de sleutel tot succes in handen hebben. Wat Rob betreft ligt deze in ‘Smart Industry & advanced Manufacturing’. Een beweging die Europa in staat stelt beter te presteren dan de opkomende markten. In Philips Drachten doen ze het iedere dag: ondernemen met een moreel kompas om de samenleving te dienen. 

Inmiddels is Philips Drachten uitgegroeid tot de grootste R&D en Industriële Site in Consumer Lifestyle. Waar in een ‘Field Lab Smart Manufacturing’ samenwerkende ondernemingen een gezamenlijke strategische agenda hebben en mondiaal leiderschap van de Europese maakindustrie demonstreren. Waar de kernwaarden van de roots van Philips (ondernemerschap, innovatiekracht en maatschappelijke verantwoordelijkheid) en de USP’s van de Nederlandse maakindustrie (Top ICT, samenwerking en een maakarchitectuur) samenkomen.

Uiteraard komt door het gebruik van de term moreel en maatschappelijk kompas al snel de dialoog op gang over de paradox tussen ROI gedreven innovatie en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een paradox inderdaad, opinieleiders waaronder Emmo Meijer zijn het erover eens: Het perspectief van maatschappelijke verantwoordelijkheid maakt onlosmakelijk deel uit van de verantwoordelijkheid van de RvC voor de strategische waardecreatie van de onderneming. Bovendien levert het inmiddels positieve business cases op. Kortom: Maatschappelijke verantwoordelijkheid is een vertrekpunt bij innoveren en geen sluitpost. En waardecreatie is inmiddels ook alleen nog maar in tri-partite samenstelling leverbaar: klantwaarde, economische waarde en maatschappelijke waarde.

Sustainability is a Business !

Marco Waas, AkzoNobel Specialty Chemicals

marco waas

Ook private equity kan en wil er niet omheen: In een gangmaker voor innovatie en verduurzaming van de chemie in Nederland en potentieel daarbuiten, knip je niet!

Het belang van een visie op innoveren,  een duidelijke innovatie identiteit en een robuuste innovatie strategie en richting werd op heldere wijze neergezet door Marco Waas. Hij onderbouwde deze visie met drie zeer tot de verbeelding sprekende innovaties. Allen uiteraard stevig verankerd in de innovatie portfolio van AkzoNobel Specialty Chemicals, breakthrough van karakter, zowel technologisch als maatschappelijk, en alleen succesvol te realiseren door de krachten van partijen in PPS-en (Publiek, Private Samenwerkingsverbanden) te bundelen.

Inmiddels is bekend welke private equity onderneming AkzoNobel Specialty Chemicals zal overnemen. En lijkt een belangrijk dilemma voor commissarissen opgelost. Immers, de innovatie waardeketen moet ruimte bieden aan economische waarde creatie– maximaliseren van prijs in geval van overname – en aan strategische en maatschappelijke waarde – èn aan continuïteit in de waarborg van een robuuste innovatiestrategie en een onderscheidende maatschappelijke rol.

Tenslotte, tien Take-aways voor op de agenda van de RvC

De essentie van innoveren: Het verschil maken tussen verbeteren en veranderen

Emmo Meijer, Boegbeeld Topsector Chemie & meervoudig commissaris

  1.  Weet de positie, richting en snelheid van uw organisatie;
  2. Weet wat uw rol, wanneer is: Input,  Proces, Output;
  3. Durf te zeggen dat u het niet weet;
  4. Blijf leren;
  5. Neem de verantwoordelijkheid om kennis te (blijven) vergaren;
  6. Differentieer tussen eigen positie/ambitie;
  7. Differentieer tussen soorten innovatie;
  8. Ken het verschil tussen verbeteren en veranderen en handel ernaar:

Verbeteren weet je van tevoren

Known Unknowns

ROI gedreven innovatie

Toepassen op portfolio (niet op project)

Incrementele push

Veranderen weet je niet van tevoren

Unknown Unknowns

User/value gedreven innovatie

Exploratieve pull-> radicaal veranderen

 9. Durf te komen met meer vragen dan antwoorden;

10. Ga weg met meer antwoorden dan onbeantwoorde vragen.

Emom Meijer strijdbaar

Hemingway

creating tomorrow's governance